Samsun Epiretinal Membran Tedavisi

Samsun Epiretinal Membran Tedavisi, retina üzerindeki zarın görmeyi nasıl etkilediğine göre planlanır. Hafif olgularda takip, ileri olgularda cerrahi düşünülür.

Düz çizgilerin eğri görünmesi veya ayrıntıları seçmede güçlük, retina yüzeyindeki değişikliklerle ilişkili olabilir. Doç. Dr. Muhammed Mustafa Kurt tarafından yapılacak değerlendirmede, yakınmaların günlük yaşama etkisi ile göz muayenesi ve görüntüleme bulguları birlikte ele alınır.

Epiretinal membran, gözün arkasındaki ışığa duyarlı sinir tabakası olan retinanın yüzeyinde gelişen ince bir dokudur. Zar, retinanın merkezindeki makula üzerinde bulunursa ayrıntılı görmeyi etkileyebilir. Makula, sarı nokta olarak da bilinir ve okuma, yüz tanıma, dikiş gibi ince işler için gereklidir.

Bu doku büzüştüğünde retina yüzeyinde çekilme ve kırışıklık oluşturabilir. Her zar aynı şiddette çekinti yapmaz; bazıları görmeyi etkilemeden muayenede fark edilir. Yaşa bağlı makula dejenerasyonu ve makula deliği benzer yakınmalar oluşturabilse de farklı hastalıklardır.

Epiretinal membran çoğu zaman gözün içini dolduran saydam vitreus jelindeki yaşa bağlı değişikliklerle ilişkilidir. Jel retina yüzeyinden ayrılırken yüzeyde zar oluşumunu kolaylaştıran değişiklikler meydana gelebilir. Başka bir neden bulunmayan olgular da vardır.

Retina damar hastalıkları, diyabete bağlı retina hasarı, göz içi iltihabı ve travma diğer ilişkili durumlardır. Önceden geçirilmiş göz ameliyatı, retina yırtığı veya retinanın yerinden ayrılması anlamına gelen dekolman da değerlendirmede dikkate alınır. Her hastada bunlardan biri bulunması gerekmez.

En sık yakınmalar, merkezde bulanıklık ve düz çizgilerin dalgalı veya eğri algılanmasıdır. Kitap satırları, kapı kenarları veya kareli yüzeyler şekil değiştirmiş gibi görünebilir. Bu bozulmaya metamorfopsi denir; bazen nesneler gerçekte olduklarından farklı büyüklükte algılanır.

Görme değişikliği genellikle yavaş gelişir. Küçük yazıları okumak, el işi yapmak veya yüz ayrıntılarını seçmek zorlaşabilir. Diğer gözün iyi görmesi, etkilenmiş gözdeki sorunun erken fark edilmesini güçleştirebilir; yalnızca ağrı olmaması retinanın normal olduğunu göstermez.

Yeni ışık çakmaları, hızla artan uçuşmalar, görüşte perde veya ani görme kaybı acil göz değerlendirmesi gerektirir. Bu bulgular epiretinal membrana özgü değildir. Retina yırtığı veya dekolmanı gibi başka bir sorun açısından değerlendirilmelidir; rutin kontrol beklenmemelidir.

Tanıda göz dibi muayenesi ve retina katmanlarının kesitsel görüntüsünü sağlayan optik koherens tomografi, yani OCT kullanılır. Görme keskinliği, göz içi basıncı ve gözün diğer yapıları da incelenir. Göz bebeğini genişleten damlalar, retinanın ayrıntılı görülmesine yardımcı olur.

OCT, zarın konumunu ve makuladaki çekilme etkisini gösterir. Önceki görüntülerle karşılaştırma, değişimin anlaşılmasını sağlar. Samsun göz doktoru değerlendirmesinde görüntüdeki kalınlık tek başına yeterli değildir; okuma güçlüğü, görme düzeyi ve eşlik eden retina sorunları da önem taşır.

Görmeyi belirgin etkilemeyen ve ilerlemeyen zarlar düzenli kontrollerle izlenebilir. Takip aralığı, muayene bulguları ve yakınmalara göre belirlenir. İzlem sırasında günlük işlerde yeni güçlük veya görme değişikliği ortaya çıkarsa, planlanan tarihten önce değerlendirme gerekebilir.

Görme işlevi bozulduğunda ya da çekilme arttığında ameliyat seçeneği konuşulur. Karar, tek bir görme ölçümüne veya OCT değerine bağlanmaz. Beklenen yarar, mevcut retina hasarı, kişinin ihtiyaçları ve ameliyat riskleri birlikte tartılır; zarın saptanması tek başına cerrahi zorunluluğu değildir.

Gözlük, damla ve besin takviyeleri epiretinal membranı retina yüzeyinden uzaklaştırmaz. Gözlük, eşlik eden odaklama sorununu düzeltebilir; ancak zarın çekme etkisini ortadan kaldırmaz. Başka bir göz hastalığı için verilen ilaç, zarın tedavisiyle karıştırılmamalıdır.

Cerrahide vitreus jeli çıkarılır ve retina yüzeyindeki zar ince aletlerle dikkatlice soyulur. Jelin uzaklaştırıldığı bu işlem vitrektomi olarak adlandırılır. Göz duvarındaki küçük girişlerden makulaya ulaşılır; amaç, çekilme etkisini azaltmaktır.

Zar soyulması bir retina cerrahisi işlemidir. Ameliyatın kapsamı eşlik eden bulgulara göre değişebilir. Göz çevresinin uyuşturulduğu lokal anestezi veya hastanın uyutulduğu genel anestezi seçimi, genel sağlık durumu ve cerrahi gereksinimlerle birlikte değerlendirilir.

Hazırlıkta göz bulguları, genel sağlık durumu, önceki ameliyatlar ve kullanılan ilaçlar gözden geçirilir. Alerjiler ve kan sulandırıcılar dâhil düzenli ilaçlar sağlık ekibine bildirilir. İlaçlar kendiliğinden kesilmez; gerekiyorsa değişiklik ilgili hekimlerle planlanır.

Doğal göz merceğinin bulanıklaşması olan katarakt, cerrahi planı etkileyebilir. Bazı gözlerde katarakt ameliyatı aynı seansta değerlendirilebilir; bu her hasta için gerekli değildir. Açlık, refakat ve eve dönüş düzeni için kişiye verilen hazırlık bilgileri izlenir.

Görmedeki toparlanma kademelidir ve aylar boyunca devam edebilir. İlk dönemde bulanıklık, batma ve kızarıklık olabilir. Gözün yüzeysel iyileşmesiyle makulanın toparlanması aynı hızda gerçekleşmez; ilk günlerdeki görme nihai sonucu göstermez.

Kontrollerde retina yapısı, göz içi basıncı ve iyileşme seyri incelenir. Damlalar verilen plana göre kullanılır. Çalışmaya, araç kullanmaya ve fiziksel etkinliklere dönüş, yapılan işlemin kapsamına ve görmeye göre belirlenir. Görüntüdeki bozulma tamamen kaybolmayabilir.

Gaz kullanımı her hastada gerekmez; kullanılmışsa kabarcık tamamen kaybolup hekim onay verene kadar uçuş yapılmaz. Baş pozisyonu ve yüksek rakıma çıkma kısıtlaması kişiye açıklanır. Başka bir işlemde anestezi veya gazla ağrı giderme uygulanacaksa, gözde gaz bulunduğu ekibe bildirilmelidir; azot protoksit göz içi basıncını tehlikeli biçimde artırabilir.

Ameliyatın enfeksiyon, kanama, retina yırtığı veya dekolmanı ve göz içi basıncı artışı gibi riskleri vardır. Doğal merceği bulunan gözlerde kataraktın ilerlemesi hızlanabilir. Tekrar zar gelişmesi veya ek ameliyat gereksinimi de mümkündür.

Uzun süredir bulunan retina değişiklikleri görme kazanımını sınırlayabilir. Ameliyatla çekilmenin azalması, görmenin bütünüyle normale döneceği anlamına gelmez. Ameliyat sonrasında artan ağrı, belirgin kızarıklık veya ani görme azalması olduğunda cerrahi ekiple gecikmeden iletişim kurulmalıdır.

Ücretlendirmeyi gerekli muayeneler, cerrahinin kapsamı, anestezi ve takip gereksinimleri etkiler. Eşlik eden katarakt veya başka bir retina sorunu, değerlendirme ve işlem planını değiştirebilir. Tıbbi kapsam, göz muayenesi tamamlanmadan kesinleştirilemez.

Samsun Epiretinal Membran Tedavisi, görme yakınmalarıyla retina bulgularının birlikte değerlendirilmesine dayanır. Hafif ve değişmeyen olgularda takip uygun olabilir; günlük işlevi bozan durumlarda cerrahi değerlendirilir. Tedavi kararında olası yararlar, riskler ve iyileşmenin sınırları birlikte konuşulmalıdır.