Göz Enfeksiyonu Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Göz enfeksiyonu, virüs, bakteri, mantar veya parazit gibi mikroorganizmaların gözün yüzeyinde ya da daha derin dokularında hastalığa yol açmasıdır. Kızarıklık, çapaklanma, sulanma ve batma görülebilir; ancak bu belirtiler tek başına enfeksiyon tanısı koydurmaz. Alerji ve göz kuruluğu da benzer yakınmalara neden olabilir.

Gözde ağrı, ışığa bakamama veya görmede azalma varsa basit bir kızarıklık olduğu düşünülerek beklenmemelidir. Özellikle kontakt lens kullananlarda ağrılı kırmızı göz, kornea enfeksiyonu açısından aynı gün değerlendirme gerektirir. Kullanılacak ilaç, yalnızca akıntının rengine bakılarak seçilmez.

Enfeksiyon gözün hangi bölümünü etkiliyorsa belirtiler de buna göre değişir. Gözün beyazını örten konjonktiva etkilendiğinde yaygın kızarıklık ve akıntı ön planda olabilir. Kirpik çevresindeki bir enfeksiyonda kapakta sınırlı, hassas bir şişlik görülür. Kornea tutulduğunda ise ağrı, ışık hassasiyeti ve bulanık görme daha belirgin olabilir.

Sabah kirpiklerin birbirine yapışması, gün içinde tekrar oluşan akıntı, gözde yabancı cisim hissi ve kapak şişliği muayenede değerlendirilir. Şikâyetin bir gözde başlaması, diğer göze geçmesi, yakın zamanda benzer yakınması olan biriyle temas ve lens kullanımı tanıya yardımcı bilgilerdir. Her kızarıklık aynı hastalık anlamına gelmez.

Viral veya bakteriyel konjonktivit enfeksiyon kaynaklı olabilir. Alerjik konjonktivit ise mikroplardan kaynaklanmaz ve bulaşıcı değildir. Alerjide özellikle kaşıntı, sulanma ve iki gözün birlikte etkilenmesi dikkat çekebilir; fakat bu özellikler muayenenin yerini tutmaz.

Göz kuruluğunda yanma, batma ve göz kırpmakla değişen bulanıklık görülebilir. Kuruluğa bağlı sulanma, gözde mutlaka enfeksiyon bulunduğu anlamına gelmez. Antibiyotik damlalar alerjiyi veya göz kuruluğunu tedavi etmez. Yanlış damla kullanımı asıl nedenin belirlenmesini geciktirebilir.

Enfeksiyon etkenleri kirli ellerle göze dokunulması veya ortak kullanılan eşyalarla taşınabilir. Kontakt lenslerin önerilenden uzun kullanılması, lensle uyunması ya da lensin suyla temas etmesi kornea enfeksiyonu riskini artırabilir. Göze kaçan yabancı cisimler ve yüzey yaralanmaları da değerlendirilmelidir.

Bazı enfeksiyonlar kapak kenarında sınırlı kalırken bazıları gözün saydam ön tabakası olan korneayı etkiler. Herpes gibi bazı etkenler farklı bir ilaç yaklaşımı gerektirebilir. Bu nedenle daha önce başka bir göz şikâyeti için verilen ilacı yeni bir kızarıklıkta tekrar kullanmak uygun değildir.

Bulaşıcılık nedene bağlıdır. Viral ve bazı bakteriyel konjonktivitler kişiden kişiye geçebilir. Eller düzenli yıkanmalı; havlu, yastık kılıfı, göz makyajı ve damla şişeleri paylaşılmamalıdır. Damlalığın ucu kirpiğe, göze veya parmağa değdirilmemelidir.

Gözü ovuşturmak hem tahrişi artırabilir hem de etkenin diğer göze taşınmasını kolaylaştırabilir. Okula veya işe dönüş zamanı, enfeksiyonun türü ve kişinin genel durumuyla birlikte değerlendirilir. Her göz enfeksiyonu için geçerli tek bir bulaştırıcılık süresi yoktur.

Göz hekimi görmeyi, göz yüzeyini, korneayı ve kapakları değerlendirir. Gerektiğinde özel boyalarla kornea incelenir veya örnek alınır. Bakteriyel enfeksiyonlarda antibiyotik gerekebilir; viral konjonktivitlerin önemli bir bölümünde ise destekleyici yaklaşım ön plandadır. Kornea enfeksiyonu ve herpes gibi durumların tedavisi ayrıca planlanır.

Kortizon içeren damlalar bazı enfeksiyonları ağırlaştırabilir veya bulguları maskeleyebilir. Bu damlalar muayene olmadan başlanmamalıdır. Reçete edilen tedavinin sıklığı ve süresi değiştirilmemeli; yakınmalar kötüleşiyorsa kontrol zamanı beklenmeden hekimle iletişim kurulmalıdır. Ayrıntılı değerlendirme için konjonktivit tedavisi ve keratit tedavisi rehberleri incelenebilir.

Kontakt lens kullanımına ara verilmelidir. Lensin yeniden kullanılması, bakım malzemelerinin değiştirilmesi ve tedaviden sonra lense dönüş konusunda göz hekiminin önerisi izlenmelidir. Göz makyajından kaçınmak ve kişisel temizlik eşyalarını ayırmak yararlıdır.

Göze çay, bitkisel karışım veya evde hazırlanmış sıvı damlatılmamalıdır. Temizlik ve kompres önerisi, şikâyetin nedenine göre değişir. Bir yakınmanın kısa süre rahatlaması, enfeksiyonun geçtiğini veya kullanılan yöntemin tedavi edici olduğunu göstermez.

• Görmede azalma, belirgin bulanıklık veya şiddetli göz ağrısı.

• Işığa bakamama, kornea üzerinde beyaz bir nokta veya kontakt lensle birlikte gelişen ağrılı kızarıklık.

• Ateşle birlikte artan kapak şişliği, göz hareketleriyle ağrı veya gözün öne doğru belirginleşmesi.

• Yenidoğan bebekte kızarıklık ve akıntı ya da yakın zamanda göz ameliyatı geçiren kişide yeni başlayan ağrı.

Bu belirtilerde rutin randevuyu beklemek yerine gecikmeden göz değerlendirmesi gerekir. Samsun’da yapılacak muayeneye kullanılan damlaların ve varsa kontakt lens bakım ürününün bilgisini getirmek değerlendirmeye yardımcı olur.