Katarakt Belirtileri Nelerdir? Katarakt Nasıl Anlaşılır?

Katarakt, gözün doğal merceğinin saydamlığını kaybederek bulanıklaşmasıdır. Göz merceği normal şartlarda şeffaf bir yapıya sahiptir ve göze gelen ışığın retina üzerinde doğru şekilde odaklanmasına yardımcı olur. Mercek bulanıklaşmaya başladığında ise ışık retinaya yeterince ulaşamaz ve kişinin görme kalitesi zamanla azalır.

Katarakt çoğunlukla yaşlanmaya bağlı olarak gelişir. Özellikle 60 yaş sonrasında görülme sıklığı artar. Ancak diyabet, uzun süreli kortikosteroid kullanımı, göz travmaları, göz içi iltihapları ve aşırı ultraviyole ışık maruziyeti gibi faktörler kataraktın daha erken yaşlarda ortaya çıkmasına neden olabilir.

Hastalık genellikle yavaş ilerlediği için başlangıç döneminde belirtiler fark edilmeyebilir. Katarakt ilerledikçe görme bulanıklığı artar ve günlük yaşam aktiviteleri zorlaşmaya başlayabilir.

Kataraktın İlk Belirtileri Nelerdir?

Kataraktın en sık görülen belirtisi, görmenin giderek bulanıklaşmasıdır. Hasta çevresini sisli veya buğulu bir camın arkasından görüyormuş gibi hissedebilir.

Görme bulanıklığı başlangıçta hafif olabilir. Ancak zamanla televizyon izleme, kitap okuma, araç kullanma ve yüzleri tanıma gibi günlük aktiviteleri etkileyebilir.

Kataraktın erken döneminde görülebilecek belirtiler şunlardır:

• Görmenin giderek bulanıklaşması
• Renklerin soluk veya sarımsı görünmesi
• Gece görüşünün azalması
• Işığa karşı hassasiyet gelişmesi
• Araç farlarının çevresinde ışık halkaları görülmesi
• Gözlük numarasının sık değişmesi
• Tek gözle bakıldığında çift görme
• Okuma sırasında daha fazla ışığa ihtiyaç duyulması

Bu belirtilerin şiddeti, kataraktın türüne ve göz merceğindeki yerleşimine göre değişebilir.

Katarakt Görmeyi Nasıl Etkiler?

Katarakt ilerledikçe göze giren ışığın retina üzerinde net biçimde odaklanması zorlaşır. Bunun sonucunda hem uzak hem de yakın mesafede görme kalitesi düşebilir.

Bazı hastalarda özellikle parlak ortamlarda görme daha fazla bozulur. Güneş ışığı, araç farları veya sokak lambaları rahatsız edici bir kamaşmaya neden olabilir. Gece araç kullanırken karşıdan gelen farların çevresinde haleler görülmesi de kataraktın sık karşılaşılan belirtilerindendir.

Renk algısı da zamanla değişebilir. Hasta daha önce canlı gördüğü renkleri soluk, mat veya sarımsı tonlarda görmeye başlayabilir.

Katarakt Yakın Görmeyi Geçici Olarak İyileştirebilir mi?

Nükleer kataraktın erken dönemlerinde göz merceğinin kırma gücünde değişiklik meydana gelebilir. Bu durum bazı hastaların geçici olarak gözlüksüz yakın görmeye başlamasına neden olabilir.

Hasta daha önce yakın gözlüğü kullanırken bir süre gözlüksüz okuyabildiğini fark edebilir. Bu durum bazen “ikinci bahar” olarak adlandırılır.

Ancak yakın görmedeki bu değişiklik kalıcı bir iyileşme değildir. Katarakt ilerledikçe hem yakın hem de uzak görme yeniden bozulmaya başlar.

Katarakt Türlerine Göre Belirtiler Değişir mi?

Katarakt, göz merceğindeki bulanıklığın bulunduğu bölgeye göre farklı türlere ayrılır.

Nükleer katarakt

Göz merceğinin merkezinde gelişir. Genellikle yaşlanmaya bağlı olarak ortaya çıkar. Mercek zamanla sertleşir ve sarımsı bir renk alabilir. Başlangıçta yakın görmede geçici bir değişiklik görülebilir.

Kortikal katarakt

Göz merceğinin çevresinden başlayarak merkeze doğru ilerler. Bu katarakt türünde ışık saçılması, parlama ve kamaşma şikâyetleri daha belirgin olabilir.

Posterior subkapsüler katarakt

Göz merceğinin arka bölümünde gelişir. Merkezi görme alanını erken dönemde etkileyebildiği için yakın görme ve okuma güçlüğü daha hızlı ortaya çıkabilir. Diyabeti olanlarda ve uzun süreli kortikosteroid kullananlarda görülebilir.

Katarakt Tanısı Nasıl Konulur?

Katarakt tanısı, göz hastalıkları uzmanı tarafından yapılan kapsamlı göz muayenesiyle konulur. Muayene sırasında öncelikle uzak ve yakın görme keskinliği ölçülür. Daha sonra göz bebeğini büyüten damlalar kullanılarak göz merceği biyomikroskop adı verilen cihazla ayrıntılı şekilde incelenir.

Bu muayenede aşağıdaki durumlar değerlendirilebilir:

• Kataraktın türü
• Kataraktın yoğunluğu
• Bulanıklığın göz merceğindeki yeri
• Kornea ve iris yapısı
• Gözün ön bölümündeki diğer yapılar

Katarakt ameliyatı planlanıyorsa biyometri, kornea topografisi ve OCT gibi ilave tetkikler de yapılabilir.

Katarakt Belirtileri Başladığında Ne Yapılmalıdır?

Görme bulanıklığı, gece görüşünde azalma, ışıkların çevresinde haleler veya renk algısında değişiklik fark edildiğinde göz muayenesi yaptırılmalıdır.

Bu belirtiler yalnızca katarakta bağlı olmayabilir. Retina, kornea veya göz tansiyonuyla ilgili farklı hastalıklar da benzer yakınmalara neden olabilir. Bu nedenle kişinin kendi kendine tanı koyması yerine göz hastalıkları uzmanına başvurması gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

Katarakt aniden mi oluşur?

Katarakt çoğunlukla yavaş ve kademeli şekilde ilerler. Hasta görme kalitesindeki değişimi uzun bir süre boyunca fark etmeyebilir.

Katarakt ağrı yapar mı?

Katarakt genellikle ağrıya neden olmaz. En temel belirtisi ilerleyici görme bulanıklığıdır.

Katarakt her iki gözde aynı anda mı gelişir?

Katarakt her iki gözde de görülebilir ancak iki gözdeki ilerleme hızı ve yoğunluğu aynı olmayabilir.

Gözlük kullanmak kataraktı düzeltir mi?

Kataraktın erken dönemlerinde gözlük numarasının güncellenmesi görme konforunu geçici olarak artırabilir. Ancak gözlük, göz merceğindeki bulanıklığı ortadan kaldırmaz.

Kataraktın kesin tedavisi nedir?

Kataraktın kesin tedavisi cerrahidir. Ameliyat sırasında bulanıklaşan doğal göz merceği çıkarılır ve yerine yapay bir göz içi lens yerleştirilir.

Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tanı ve tedavi için göz hastalıkları uzmanına başvurulmalıdır.